ابراهيم اصلاح عربانى

29

كتاب گيلان ( فارسى )

فصل سوم صنايع دستى گيلان مقدمه شرايط خاص جغرافيائى گيلان ، هواى مرطوب ، كوههاى پوشيده از جنگل و مناظر زيبا و رنگارنگ از يك‌سو و سوابق طولانى چند هزار سالهء مردم اين سرزمين در هنر و صنعت از سوى ديگر موجب گرديده است كه گيلان از دورانهاى كهن تا امروز داراى صنايع و دست‌ساخته‌هاى زيبا ، متنوع ، گوناگون و پرمحتوا باشد . شكى نيست كه صنايع دستى با سنّتها و آداب و رسوم جامعه و تفكر و بينش هنرمندان و سازندگان و نيز محيط جغرافيائى و طبيعى رابطهء مستقيم و بسيار نزديك دارد و به همين جهت از صنايع ماشينى متمايز مىباشد . كاوشهاى باستان‌شناسى در نقاط مختلف گيلان و كشف دست‌ساخته‌هاى چند هزار سال قبل گيلانيان مقام ممتاز اين سرزمين را از نظر تمدن و فرهنگ روشن مىسازد . آثار پيداشده در دل خاكهاى گيلان نمودار تمدن عالى اين سرزمين و نيز تبحّر و تسلط و ذوق سرشار هنرمندان و صنعتگران گيلانى است . براى صنايع دستى گيلان آغازى نمىتوان تعيين كرد ؛ به احتمال زياد نخستين دست‌ساخته‌هاى گيلانيان نيز مانند ساكنين ساير نقاط از سنگ و استخوان حيوانات بوده و شايد همزمان با آنها وسائلى نيز از پوست و پشم حيوانات تهيه مىشده است . كمترين فاصلهء ما با آن دوران حدود 000 ، 12 سال مىباشد كه مربوط به عصر حجر ميانى است . تحقيقات باستان‌شناسى نشان مىدهد كه در سواحل درياى خزر از جمله گيلان در عصر حجر ميانى كشت و زرع و دامدارى وجود داشته و ساكنين اين نقاط با ساخت انواع مختلفى از ابزار و وسائل كشاورزى و بافت تن‌پوشهائى از پشم گوسفندان و تهيه نوعى سفال كم‌پخت و ناهموار آشنائى داشته‌اند .